مقدمه: ازدواج و تشکیل خانواده یکی از عوامل موثر در بهداشت روان و شیوه ی زندگی افراد محسوب می شود که نقش آن در کاهش نابسامانی های فردی و اجتماعی مشخص گردیده است. به منظور برنامه ریزی اصولی و بالابردن سطح آگاهی جوانان از معیارهای صحیح ازدواج، اطلاع از نظرات آنان ضروری است، لذا این مطالعه با هدف تعیین معیارهای ازدواج در زوجین شرف ازدواج مراجعه کننده به مرکز مشاوره ازدواج شهرستان تویسرکان در سال 1394 انجام شد.روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی از نوع توصیفی_تحلیلی بود که بر روی 204 نفر از زوجین مراجعه کننده به مرکز مشاوره ازدواج، به روش نمونه گیری در دسترس و در سال 1394 انجام گرفت. ابزار پژوهش شامل فرم مشخصات فردی و پرسشنامه اولویت بخشی ملاک های همسرگزینی (PCSS) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های آماری کای دو و ضریب همبستگی اسپیرمن و با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 17 در سطح خطای کمتر از 0.05 انجام گردید.یافته ها: نتایج نشان داد که از بین معیارهای ازدواج، 183 نفر (89.5 درصد) عشق و علاقه، 179 نفر (87.7 درصد) عفت و پاکدامنی و 177 نفر (86.8 درصد) سلامت روانی را انتخاب کردند. زوجین ساکن مناطق شهری در سنین بالاتر ازدواج نمودند. بین معیارهای درآمد و شغل با جنس زوجین ارتباط معناداری وجود داشت (P<0.05).نتیجه گیری: برگزاری کلاسهای آمادگی ازدواج به صورت هدفمند و با شناسایی دقیق نیازهای آموزشی گروه هدف و در زمان مناسب به منظور ایجاد نگرش صحیح در معیارهای انتخاب همسر لازم می باشد.

تحقیق حاضر با هدف مطالعه تاثیر آموزش برنامه آمادگی ازدواج بر باورهای ارتباطی زوجین طراحی و اجرا گردید. از 300 زوج که در نیمه دوم سال 1387 و نیمه اول سال 1388 به مراکز بهداشتی درمانی مشاوره قبل از ازدواج شهرستان کرمانشاه مراجعه کرده بودند، 40 نفر (20 نفر مرد و 20 نفر زن) بودند که بالاترین نمره را در مقیاس باورهای ارتباطی در مقایسه با سایر اعضای گروه کسب کرده بودند و در رده سنی 17 تا 31 سال و در اولین تجربه ازدواج قرار داشتند به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. در مرحله بعدی، این گروه 40 نفری به صورت تصادفی به دو گروه کنترل و آزمایشی تقسیم شدند. 20 نفر گروه آزمایشی (10 نفر مرد و 10 نفر زن) و 20 نفر گروه کنترل (10 نفر مرد و 10 نفر زن) را تشکیل دادند. گروه آزمایشی در کلاس های آموزش برنامه آمادگی ازدواج شرکت داده شدند. داده های جمع آوری شده، به وسیله آزمون تحلیل کوواریانس برای بررسی تغییر در باورهای غیرمنطقی تحلیل گردید. نتایج نشان داد که آموزش برنامه آمادگی ازدواج در تغییر باورهای ارتباطی زوجین موثر است و باورهای غیرمنطقی ارتباطی به طور کلی در پس آزمون گروه آزمایش به طور معناداری کاهش پیدا کرده است. آموزش برنامه آمادگی ازدواج در تغییر باورهای ارتباطی مردان متاهل موثر است. آموزش برنامه آمادگی ازدواج در تغییر باورهای ارتباطی زوجین در مولفه باور به تخریب کنندگی مخالفت موثر است و آموزش برنامه آمادگی ازدواج در تغییر باورهای ارتباطی زوجین در مولفه باور به عدم تغییرپذیری همسر موثر است. و همچنین از 5 خرده مقیاس باورهای ارتباطی، خرده مقیاس های ذکر شده در پس آزمون تغییر معنادار داشته اند. و آموزش برنامه ازدواج در تغییر باورهای ارتباطی زوجین در مولفه کمال گرایی جنسیتی موثر است. آموزش برنامه آمادگی ازدواج در تغییر باورهای ارتباطی زوجین در مورد تفاوت های جنسی موثر است.

از جمله آثاری که بر ازدواج بار می شود، توارث بین زوجین است، لکن بر اساس نظریۀ مشهور فقهای امامیه در ازدواج موقت، توارث بین زوجین ثابت نیست. از دیگر سو، قاعدۀ فقهی کلی این است که بسیاری از شرایط را می توان در ضمن عقود گنجاند و پس از تکمیل عقد وفای به آن شرایط هم لازم است. حال سؤال این است که اگر طرفین در ضمن این عقد، شرط توارث کردند، از یکدیگر ارث خواهند برد؟ در صورتی که موجبات و اسباب ارث شرعی باشد، این شرط، توریث شخصی که وارث نیست نخواهد بود یا خیر؟ تحقیق حاضر، به شیوۀ کتابخانه ای و مبتنی بر روش تحلیلی-توصیفی به این نتیجه رسیده است که اولاً عقد ازدواج مقتضی توارث نیست، لکن در صورت اشتراط ارث زوجین در عقد موقت، شرط توارث صحیح است و بر اساس عمومیت آیۀ ارث، روایت «المؤمنون عند شروطهم» و سایر روایات، معتبر و نافذ خواهد بود.

پژوهش کیفی حاضر با هدف یافتن مولفه های ضروری مشاورۀ پیش از ازدواج انجام شد. نمونه ها به شیوۀ نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند که شامل سه گروه 10 نفری از مشاوران، زوجین در شرف ازدواج و متاهل (30 نفر) بود. برای هر کدام جلسۀ گروه متمرکز برگزار شد و داده ها به روش اشتراس و کوربین کد گذاری گردید. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که مولفه های اصلی از دید این سه گروه شامل: «بررسی ارزش ها و نگرش ها، وضعیت اجتماعی و اقتصادی، قواعد خانواده مبدا و مرزبندی با آنان، جذابیت و سلامت جسمی و جنسی و عدم اختلال شخصیت، بلوغ فکری و عاطفی و آموزش مهارت های پیشگیرانه» است. همچنین 31 زیر مولفه نیز شناسایی شد. درخصوص تفاوت در کدگذاری سه گروه، نتایج پژوهش نشان داد «آموزش مهارت های ارتباطی» در گروه مشاوران زیر شاخه «بلوغ عاطفی فرد» در نظر گرفته شده است و در گروه زوجین متاهل و زوجین در حال آشنایی زیرشاخه ی «آموزش های پیشگیرانه قبل از ازدواج». گروه زوجین در حال آشنایی بر بررسی «سلامت جسمی فرد» تاکید داشتند و البته در گروه مشاوران پیشنهاد شد که این مسئله در هنگام ترسیم ژنوگرام خانواده به طور کامل بررسی گردد. گروه زوجین متاهل این مسئله را در اولویت قرار ندادند و بیشتر مسائل اجتماعی و روانی فرد برایشان اهمیت داشت. از نتایج این پژوهش می توان در مشاوره های پیش از ازدواج و یا کارگاه های آموزشی در این زمینه بهره گرفت. با استفاده از این مولفه ها می توان ابتدا تفاوت های زوجین را شناسایی کرد، در مورد مزایا و چالش های احتمالی ناشی از این تفاوت ها به زوجین آگاهی داد و روش های مدیریت این تفاوت ها را به زوجین آموزش داد و آن ها را برای مقابلۀ صحیح با مشکلات دوران زناشویی آماده کرد.

هدف: این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش پیش از ازدواج مبتنی بر برنامه پیش گیری و بهبود رابطه بر باورهای ارتباطی و نگرش به ازدواج زوج های در آستانه ازدواج انجام شد. مواد و روش ها: طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل و یک دوره آزمون پی گیری بود. از جامعه آماری زوج های پیش از ازدواج مراجعه کننده به مراکز مشاوره خصوصی مناطق 5، 3، 1 شهر تهران تعداد 40 نفر به روش در دسترس به-عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد. ابتدا پیش آزمون پرسش نامه باورهای ارتباطی آیدلسون و اپشتاین و مقیاس نگرش به ازدواج براتن و روزن اجرا شد. سپس مداخله برنامه پیش گیری و بهبود رابطه برای گروه آزمایش اعمال شد و در ادامه پس آزمون و آزمون پی گیری اجرا شد و داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که آموزش پیش از ازدواج مبتنی بر برنامه پیش گیری و بهبود رابطه بر بهبود باورهای ارتباطی و نگرش به ازدواج زوج های در آستانه ازدواج تاثیر مثبت و معنی دار دارد (p≤ 0/001). نتیجه گیری: نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که این تاثیر در طول زمان پایدار بود. بنابراین با استفاده از آموزش پیش از ازدواج مبتنی بر برنامه پیش گیری و بهبود رابطه، می توان باور های ارتباطی و نگرش به ازدواج زوج های در آستانه ازدواج را بهبود بخشید.

مقدمه و هدف: مشاوره پیش از ازدواج یکی از راه های تغییر یا کاهش باورهای غیرمنطقی و انتظارات غلط از ازدواج است و تأثیرات مؤثر و معناداری بر کیفیت ازدواج افراد دارد. مطالعه حاضر باهدف بررسی دیدگاه زوجین ایرانی نسبت به  مشاوره ازدواج از راه دور در شهرستان کرج انجام گردید. روش کار: این مطالعه توصیفی در سال 1400 بر روی 200 نفر مراجعه کننده به مراکز ازدواج کرج انجام شد. ابزار مورداستفاده در این مطالعه شامل پرسشنامه جمعیت شناختی، پرسشنامه پذیرش خدمات مشاوره از راه دور بود. داده های اخذ شده با استفاده از نرم افزار SPSS V23 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: شرکت کنندگان در این مطالعه 5/56درصد زن و 5/43 درصد مرد بودند. متوسط سن زنان شرکت کننده در پژوهش 51/7± 90/28 سال و متوسط سن مردان 16/5 ± 52/32 سال بود. از بین شرکت کنندگان در این مطالعه 5/43 % آموزش های قبل از ازدواج را کافی نمی دانستند. میانگین نمره کسب شده شرکت کنندگان از پرسشنامه پذیرش خدمات مشاوره از راه دور  13/07 ± 03/59 و کمترین و بیشترین نمره کسب شده به ترتیب 29 و 99 بود. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که تقریباً 75 درصد شرکت کنندگان موافق اند که استفاده از مشاوره ازدواج از راه دور می تواند در شروع زندگی مشترک آن ها سودمند باشد. نتیجه گیری: تداوم مشاوره ازدواج از طریق راه دور پس از جلسه حضوری مراکز سلامت که جهت ثبت ازدواج آنان الزامی است می تواند در شروع زندگی مشترک آن ها سودمند بوده و بسیاری از نیازها وسوالات آنان را رفع نماید.

زمینه و هدف: در شرایط همه گیری کووید-19، عشق زوجی قادر است در سیر تحولی خود به عنوان پدیده ای زمانمند و پویا، پاسخ گوی نیازهای موقعیتی همسران به تکیه گاهی ایمن برای حفاظت از خود و روابط زوجی در مقابله با بحران باشد؛ براین اساس، مطالعۀ حاضر با هدف کشف تحول عشق در دوران کرونا براساس تجربۀ زیستۀ زوجین دارای ازدواج های پایدار طراحی شد. روش بررسی: این پژوهش در سال 1402 در قالب مطالعۀ کیفی پدیدارشناسانه انجام شد. به منظور تحلیل داده ها، روش پدیدارشناختی تفسیری (IPA) به کار رفت. جامعۀ آماری را زوجین دارای ازدواج پایدار تشکیل دادند که تجاربی از عشق را در زندگی زوجی خود داشتند. نمونه گیری ازطریق روش گلوله برفی صورت گرفت و پس از انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافتۀ عمیق و کدگذاری اولیه، با مصاحبۀ پانزده زوج، اشباع نظری حاصل شد. روش جمع آوری داده ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافتۀ عمیق و انعطاف پذیر و باز، در بازه ای زمانی بین 60تا90 دقیقه بود. پس از پایان هر مصاحبه و بعد از گوش دادن مکرر به صوت ضبط شدۀ جلسات، متن مصاحبه ترانویسی شد. روایی این پژوهش، براساس معیار قابلیت اعتماد لینکلن و گوبا (1985) و با پنج مؤلفۀ راستی آزمایی شامل اعتبارپذیری، انتقال پذیری، باورپذیری، تأییدپذیری و کفایت استنباطی بررسی شد. یافته ها: با تحلیل چندمرحله ای مصاحبه ها، 280 شناسۀ باز مشخص شد و ذیل 81 مفهوم اولیه طبقه بندی گردید. با ادامۀ کدگذاری، استخراج یازده زیرمضمون صورت گرفت و پس از یافتن الگوهای بین زیرمضامین، سه مضمون با عنوان های گسترش صمیمیت، تحول راهبردهای تعاملی، انطباق و مقابلۀ زوجی، پدیدار شد. در هر طبقه، تجارب زوجین در دو دستۀ تجارب درونی و تجارب رابطه ای قرار گرفت. نتیجه گیری: براساس نتایج این پژوهش، در طول دوران همه گیری کرونا، همسرانی که دارای تجارب عاشقانه در زندگی زوجی خود بودند، تجارب درونی غنی تری از عواطف مثبت عاشقانه داشتند و در مواجهه با بحران کووید-19، از منابع عاطفی خود برای رشد فردی و ارتقای کیفیت و سازگاری و ثبات رابطه، استفاده کردند.